O consorcio do proxecto europeo ECOSPHEREWINES presentou hoxe na Xornada Técnica da Aula de Viticultura da DOP Montilla-Moriles (Córdoba) os primeiros resultados desta investigación aplicada en España, Francia e Portugal, que ten por obxectivo potenciar os servizos ecosistémicos das paisaxes de viñedo de alto valor ecolóxico e implementar unha ampla rede de infraestrutura verde.
Os contactos previos co director xerente da DOP Montilla-Moriles, Enrique José Garrido, puxeron de manifesto o alto potencial de transferencia dos resultados de ECOSPHEREWINES na rexión vitivinícola andaluza, especialmente en relación con retos clave e contrapostos nun escenario climático cambiante como o actual. O primeiro, atallar a incidencia periódica de mildio cada 20 ou 30 anos, e o segundo, a adaptación a escenarios de seca prolongada.
Neste sentido, durante a súa intervención, Anabel Alba, técnica da Área de Investigación e Innovación da Fundación Juana de Vega, entidade coordinadora de ECOSPHEREWINES, expuxo os posibles beneficios dos principais avances técnicos obtidos tras dous anos de traballo nas catro áreas experimentais de alto valor natural: Gaillac-Tarn (Francia), Alto Douro (Portugal), DOP Arribes e IXP Betanzos (Galicia, España). Na súa intervención agradeceu á dirección da DOP Montilla-Moriles o apoio nesta investigación.
En concreto, os resultados son:
• Gaillac-Tarn (rexión de Occitania, sur de Francia). As investigacións validaron que o manexo do solo mediante abonos verdes permitiría secuestrar máis carbono que cando se emprega o desbroce químico convencional. Así mesmo, cuantificouse mediante sensores como a infraestrutura verde (sebes e árbores) regula o microclima da parcela, reducindo a incidencia de luz diúrna e mantendo a calor nocturna.
• Alto Douro (rexión Norte de Portugal): O proxecto demostrou a eficacia do biocontrol contra o “mosquito verde” (Empoasca vitis) mediante o uso de fungos entomopatóxenos, acadando unha mortalidade de ninfas de entre o 80% e o 90% a escala de laboratorio. Ademais, constatouse que o uso de cubertas sementadas e enterradas mellora significativamente o número e peso dos acios por vide fronte á vexetación natural.
• DOP Arribes (Zamora e Salamanca, España): Completouse a restauración tradicional de bancais en ladeiras de forte pendente, empregándoos como Solucións Baseadas na Natureza (SBN) para conservar o solo e variedades locais adaptadas. Os traballos incluíron a monitorización continua de humidade e temperatura para optimizar a xestión hídrica baixo diferentes manexos do solo.
• IXP Betanzos (Galicia, España): As actuacións lograron unha mellora significativa do vigor (NDVI) e da clorofila das plantas mediante acolchados de toxo e cubertas de mostaza. Validáronse técnicas de aplicación de dous tipos de biochar para aumentar os nutrientes, observándose en ambos casos unha mellora da cantidade de encimas implicadas no ciclo do C e do contido de nutrientes no solo aos 15 días da aplicación. Ademais, nesta área experimental recuperáronse muros de pedra seca e bosques de ribeira, e plantáronse bosques comestibles e bandas florais para potenciar a biodiversidade funcional.
Durante a xornada, tamén se deron a coñecer dúas ferramentas estratéxicas para o sector: unha Estratexia de implementación no espazo SUDOE e unha Guía Práctica deseñada para facilitar a transferencia efectiva de coñecemento a viticultores e axentes locais.
Antesala dun evento internacional en Andalucía
A xornada da DOP Montilla-Moriles constitúe o punto de partida cara a un gran evento internacional que ECOSPHEREWINES está a organizar para comezos do segundo semestre de 2026 en Andalucía. Este encontro reunirá a actores clave do sector vitivinícola, a investigación e a xestión territorial para presentar en profundidade a Estratexia desenvolvida polo proxecto e os seus resultados finais.
Máis alá dunha posta en común técnica, o evento aspira a converterse nun foro de referencia onde se definan as claves para a transformación das paisaxes vitivinícolas do espazo SUDOE. Abordaranse solucións innovadoras, replicables e baseadas na natureza que permitan reforzar a competitividade do sector, mellorar a sustentabilidade das explotacións e aumentar a súa resiliencia fronte ao cambio climático.
